CEVAP: Riddet, baliğ, akil ve muhtar bir kimsenin söz, fiil veya azm ile İslâm'ın tümünü veya kesin olarak sabit olan bir hükmünü reddetmesidir. Bir kimse Allah'ı inkâr eder veya bir Peygamberi yalanlar veya herhangi bir mahlûka secde eder ya da İslâm'ın hak oluşu hususunda tereddüt ederse dinden dönmüş olur. Böyle bir halde bulunan kimseye başvurulup yeniden İslâm'a dönmesi için teklif edilir. Dönerse yapılacak bir şey yoktur. Riddet hususunda ısrar ederse idâm cezasına çarptırılır. Peygamber (sa.) şöyle buyuruyor: "Dinini değiştiren kimseyi öldürünüz". İslâm'a dönmesi için kendisine üç gün mühlet verilir ve bu süre zarfında hapiste tutulur.

 

CEVAP: Küfrü gerektiren sözler birkaç çeşittir:

1-Cenabı Allah ile ilgili sözler: Bir kimse Allah'ın Kur'ân-ı Kerîm ya da mütevâtir sünnet yoluyla sabit olan bir ismini inkâr eder yahut asılsız olduğuna inanır veya Allah, Kuddûs, Kayyûm, Rahman gibi Allah'a hâs olan isimleri başkası için kullanırsa kâfir olur. Bir kimse Allah dilemedikçe falan adam gaybı bilir veya kalbimden geçen şeyleri bilir veya Meşayihin ruhu hazır olup hâlimize vakıftırlar derse yine kâfir olur. Bir kimse "Ben bu işi yapmış isem kâfir olayım" dese ve o işi yapmamış ise de kâfir olur. Çünkü ihtimâlen de olsa küfre rıza göstermiş olur.

2-Peygamberlerle ilgili sözler: Peygamberimiz (sa.) başta olmak üzere bütün peygamberlere imân edip zina, hıyanet ve yalan gibi günahlardan münezzeh olduklarına inanmak gerekir. Zikredilen şeylerden birisini onlara isnad etmek küfürdür. Bir kimse Peygamber'e (sa.) İmân eder, fakat Kâdiyânilar gibi son Peygamber olduğuna inanmazsa mürted olur. Bir kimse Hz. Aişe'ye kazf edip (iftirada bulunup) hıyanet ile itham ederse mürted olur. Hz. Ebubekir el-Sıddık ile Hz. Ömer'in hilafetlerini inkâr etmek de râcih kavle göre küfürdür.

3-Kur'ân-ı Kerîm ile ilgili sözler: Kur'ân-ı Kerim'in bir âyetini inkâr edip küçümsemek irtidâda vesiledir. Meselâ Kur'ân-ı Kerîm, faiz, zina, içki gibi şeyleri yasaklayıp; namaz, oruç zekât hac kadının örtünmesini ve gusül gibi şeyleri de emretmiştir. Bunun hilafını söylemek İslâm’dan dönüş sayılıp irtidâd meydana getirir. Bir kimse mühimsemeyerek Kur'ân-ı Kerîm veya Peygamberin hadîsini ayak altına alır veya yastık olarak kullanırsa kâfir olur. Yine bir kimse, "Hristiyan veya yahudi olan kimselerin Cehennem azabına müstehak olup olmadıklarını bilmiyorum" dese mürted olur. Bir kimse, meselâ Edison beşeriyete hizmet ettiği için İslâm'a inanmamış ise de Allah'ın nezdinde kıymetli olup Cehennem'e müs tahak değildir, dese yine mürted olur. Çünkü Kur'ân-ı Kerim İslâm'a inanmayan kimselerin amelinin serap gibi olup kendilerine fayda ver meyeceğini açıkça ifâde ediyor. Yukarda söylenen bu söz, bu ilahî hükme ters düşer.

4-İlimle ilgili sözler: Bir kimse fıkıh, tefsir, hadîs, aka'id gibi ilimlerle alay edip onları istihfaf ederse kâfir olur. Bir kimse ulemâya hakaret eder yani İslâmî ilmi okudukları için onları tahkir ederse mürted olur.

5-Çeşitli meseleler: Bir kimse İslâm'ın kabul etmediği bir zihniyeti sevip müdafaa eder veya küfrü tasvip ederse mürted olur.

6-Bir kimse Hıristiyan, yahudi ve mecusîlerin bayramını kutlar, ona tazim eder veya o günde yaptıkları yemeği pişirirse mürted olur.

 

CEVAP: Riddet üzerine terettüp eden şeyler şunlardır:

1-Evlilik bağının kopması. Yani mürted olan kimsenin riddet sebebiyle nikâhı ortadan kalkar. Artık zevcesinin yabancı bir kadından farkı kalmaz. Arzu ederse kocasını tamanıiyle terk eder, isterse de kocası tevbe edip İslâm'a dönerse yeni bir nikâh ile kendisiyle evlene bilir. Şafii mezhebine göre mürtede tanınan müddet zarfında İslâm'a dönerse nikâhı sabit olup bozulmaz.

2-Kestiği hayvanın eti yenmez.

3-Avladığı hayvan yenmez.

4-Şâhidliği muteber değildir.

5-Vâris olamaz.

6-Alış-veriş ve hibe gibi muameleleri geçerlidir. Şâfı'î mezhebine göre ise bütün tasarrufları batıl olur. Ancak gecikmeyi kabul eden vasiyet gibi şeylerde tasarrufu bekletilir. Şayet tevbe edip İslâm'a dönerse infaz edilir; yoksa red edilir.

7-İslâm'a dönmediği takdirde îdam edilir. 8-Şâfı'î mezhebine göre idamdan sonra serveti beytülmale devr edilir.

 

CEVAP: Küfrü gerektiren sözü söylemek nikâhın bozulmasına sebep olur. Hanefî mezhebinde bu husus kesindir. Ancak Allah'a, Kur'ân'a ve Hz. Muhammed (sa.) gibi mukaddesata dil uzatıp tezyif etmek bilittifâk küfürü muciptir. Nikâh ve ameli ibtâl eder. Ma'azellah böyle bir irtidâd vaki olursa mürted olan kimse tevbe etse de zevcesi isterse başkasıyla evlenebilir. Fakat küfür olup olmadığı hususunda ihtilaflı olan meselelerde her ne kadar ihtiyaten nikâhın tazelenmesi lâzım ise de “zevcesi mutlaka gider, nikâh ortadan kalkmış olur” denilmez. Meselâ ağza, göze, hatta dine sövmek hususunda ihtilâf vardır. Bunlara sövmekle riddet meydana gelir diyen olduğu gibi, gelmez diyenler de vardır. "Din" kelimesi göz ve ağız gibi sayılmaktadır. Çünkü halkın örfünde kötü ahlak mânâsına da gelir. Bunun için bir kimse birisinin dinine söverse kötü ahlakını murad etmiş olabileceğinden küfrüne hüküm verilmez. Yalnız ihtiyaten nikâhın tazelenmesi için emir edilir.

 

CEVAP: Müslüman olan kimselerin baliğ olmadan ölmüş çocukları icmâ ile cennetliktirler. Fakat kâfirlerin çocukları hakkında dört görüş vardır:

1-Birinci görüşe göre cennetliktirler. Muhakkik ve araştırmacı âlimler de bu görüşü te'yid etmektedirler. Kur'ân-ı Kerîm’de şöyle buyurulur: "Peygamber göndermedikçe azâb verici değiliz" (İsrâ,15). Malum olduğu gibi, çocuk ve deli olan kimseler mükellef olmadıkları için peygamberlere muhatap da olmazlar. Başka bir âyette de şöyle buyurulur: "Hiçbir kimse bir başkasının günahını yüklenemez". Bir kimse bir cinayet işlerse oğlu cinayetinden sorumlu olmadığı gibi kâfir olan kimsenin oğlu da, küfründen sorumlu değildir. En kuvvetli görüş budur.

2-İkinci görüş; babalarıyla birlikte cehennemliktirler.

3-Üçüncü görüş; çekimser olup hiç bir görüş beyân etmez.

4-Dördüncü görüşe göre Allah'ın şaki olarak bildiği kimseler cehenneme, sâid olarak bildiği kimseler de cennete gireceklerdir.